<< Diğer Yazılarım

VİCTOR HUGO VE AVRUPA BİRLEŞİK DEVLETLERİ İDEALİ

VİCTOR HUGO VE AVRUPA BİRLEŞİK DEVLETLERİ İDEALİ

             Avrupa'yı birleştirme çabaları, Yunan şehir devletlerinin birleştirilmesi çalışmalarından itibaren başlayıp günümüze kadar uzanan süreyi kapsayan bir süreçtir. Bu uzunca süreç içerisinde Dante, Dubois, Kral George Podebrad, Papa II. Pius, Fransa Kralı XI. Louis, J. J. Rousseau, Imananuel Kant, Saint Simon, Napolyon, Victor Hugo gibi çok sayıda filozof, sanatkar, din ve devlet adamı Avrupa'nın birleştirilmesi konusunda fikirler ileri sürmüşlerdir.[1]

         Bu düşünürlerden Imananuel Kant, XVII. yüzyılda yazdığı "Edebi Barış Üzerine Felsefi Denemeler" adlı eserinde "Avrupa Birleşik Devletleri" fikrinden bahsetmiş ancak XIX. yüzyıl düşünürlerinden Victor Hugo, Kant'ın bu fikrine önemli katkılarda bulunup "Avrupa Birleşik Devletleri" düşüncesinin gelişiminde etkili olmuştur.[2] Nitekim, Hugo'nun "ABD nasıl yeni bir dünyayı taçlandırdıysa, bir gün gelecek Avrupa Birleşik Devletleri de eski dünyayı süsleyecektir. İster benimsensin, ister reddedilsin, birlik fikri, hiç durmadan yakılıp yıkılan, kasılıp kavrulan bir kıtanın bin yıllık hülyası olarak her zaman varlığını sürdürmektedir." [3] şeklindeki açıklaması yaşadığı dönemin Avrupa'sındaki sorunların, parçalanmışlıkların, kanlı savaşların ve ekonomik sorunların ancak birleşmiş bir Avrupa sayesinde çözülebileceğini düşünmüş olabileceğini ortaya koyarken "Victor Hugo'ya göre ABD, gelecekteki Birleşik Avrupa için ideal bir modeldi." [4] Bu nedenle "... Siz Fransızlar, siz İtalyanlar, siz İngilizler, siz tüm kıtanın ulusları, onurunuzdan, niteliklerinizden hiçbir şey kaybetmeden bir gün gelecek yüksek düzeyde bir birlik oluşturacak ve Avrupa'da kardeşliği kuracaksınız." [5] ifadesiyle de Avrupa'da birleşme fikrini ifade ederken bu birleşmede Avrupa devletlerinden daha çok Avrupa toprakları üzerinde yaşayan halkı merkezine alan bir birleşme durumunu ve halkın birleşmesi sonucu oluşacak "Avrupa Kardeşliği" sayesinde Avrupa toprakları üzerinde barışın, huzurun ve refahın tesis edileceğini savunmuştur.

             Ayrıca Hugo'nun 1849'da Paris'te toplanan Dünya Barış Kongresi'nde açıkladığı "Avrupa Parlamentosu, Alman Dieti'nin, Fransız Yasama Meclisi'nin ve İngiliz Parlamentosu'nun yerini alacak ve ulusal oyların söz konusu olduğu bir yasama organı oluşturacaktır." [6] öngörüsünden hareketle Hugo'nun 1800'lerin ortasında savunduğu Birleşik Avrupa ideali sadece toprak bütünlüğüne dayalı değil, o topraklar üzerinde egemen olacak demokratik bir parlamento fikrini de  savunduğu  öne sürülebilir.

          Diğer taraftan 1800'lerin Avrupa'sına bakıldığında çeşitli etnik kökenlere, farklı din, inanç ve mezheplere sahip bireylerin yaşadığı gibi Avrupa kıtasında Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya'nın da topraklarının olduğu düşünülürse Hugo'nun iddia ettiği Avrupa Parlamentosu'na söz konusu bu iki devletin katılımını öngörüp öngörmediği bir belirsizliktir. Ancak Hugo'nun "Bir gün gelecek kıtamızdaki tüm uluslar bir Avrupa kardeşliği kuracaklar... Gün gelecek ve göreceğiz... Amerika Birleşik Devleti ve Avrupa Birleşik Devletleri denizin ardında birbirlerine ulaşacak şekilde karşı karşıya duracaklar." [7] sözlerinden hareketle Hugo'nun Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa Birleşik Devletleri'nin birbirlerine okyanusun iki kıyısından el uzatacakları, ticari, kültürel, bilimsel ve her  alanda karşılıklı alışveriş içinde olmayı hayal ettiği düşünülebilir.

           Hugo'nun bu hayali, günümüzdeki Avrupa Birliği'nin temelinin oluşturulmasına katkıda bulunmuştur. Bu sayede ekonomik olarak bitmekte olan Avrupa'ya kendini değerlendirmesi için bir ışık olmuştur. Bu amaç doğrultusunda 6 Avrupa Devleti (Belçika, Federal Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda) 1951'de Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)'nu kurmuş ve devamında üyelerin ekonomik entegrasyonunu hedefleyen Avrupa Ekonomik Topluluğu (1957) ile Avrupa Birliği (1993) kurulmuştur.[8]

          Sonuç olarak tarihin her döneminde çok sayıda filozof, sanatkar, din ve devlet adamı tarafından ifade edilen Avrupa'nın birleştirilmesine yönelik federal ya da konfederal yapılanma içeren fikirlerde olduğu gibi Hugo'da kanlı savaş sahnelerinin, huzursuzlukların, parçalanmışlıkların ve ekonomik sorunların içinde bulunan Avrupa'nın bu sorunlarına çözüm olarak Avrupa toprakları üzerinde halkı merkezine alan "Avrupa Birleşik Devletleri" adında bir örgütlenme fikrini savunmuştur. Savunduğu bu fikirde günümüz Avrupa Birliği'nin kurulmasına katkıda bulunmuştur. Her ne kadar bu birlik, Hugo'nun hayal ettiği ölçüde Avrupa'nın tamamını kapsamasa da Avrupa devletlerinin büyük bir kısmı arasında bütünleşmeyi sağlamıştır.

 
KAYNAKÇA

[1] Bkz. Ekrem Y. Akçay ve diğerleri "AB'nin Tarihsel Gelişimi ve Ortak Dış ve Güvenlik Politikası", Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergi, IV, 2011, s.117-131
[2] Bkz. Fırat Bilir AB Entegrasyon Sürecinde Etnik Sorunların Çözümü:Üye Ülkeler Örneği, Konya, 2010, s.8
[3] Rıdvan Karluk Avrupa Birliği ve Türkiye, İstanbul, Beta Yayınevi, Mayıs 2007, s.1
[4] Alexander Tchoubarian The European Idea In History In The Nineteenth And Twentieth Centuries: A View From Moscow, New York, Routledge Yayınevi, 2013, s.57-58
[5] Beril Dedeoğlu Adım Adım Avrupa Birliği, İstanbul, Çınar Yayınları, 1996, s.66'dan naklen Murat Alakel "Avrupa Bütünleşmesinde: Hukuk, Devlet Ve Egemenlik Tartışmaları", Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, X, 2015, s.63-64
[6] Emin Tatoğlu Avrupa Birliğinin Tarihsel Gelişimi (1951 - 1995), Ankara, 2006, s.8
[7] Eric L. Richards, ve Scott J. Shackelford Legal And Ethical Aspects Of International Business, New York, Wolters Kluwer Law &Business Yayınevi, 2014, s.173-174
[8] Bkz. Avrupa Birliği Bakanlığı, Avrupa Birliğinin Tarihçesi, https://www.ab.gov.tr/105.html

(22 EKİİM 2017)
Bu yazıya yorum yaz

Bu yazıya ait yorum bulunmamaktadır!

Ad - Soyad :
E-Posta :
Yorum :
Güvenlik Kodu :